به نام خدا

 گزارشي از روند طراحي و توليد ناوشكن جمهوري اسلامي جماران


مقدمه:

ناوشكن «جمهوري اسلامي جماران»، بدون شك مهمترين دستاورد علمي، فني و تحقيقاتي نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران و از مهمترين پروژه­هاي اقتدارآفرين كشورمان است .

نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران بحمد ا... امروز به تعبير مقام معظم رهبري و فرماندهي معظم كل قوا يك نيروي راهبردي است و از ملزومات و مشخصات اصلي يك نيروي راهبردي وجود نيروي انساني متعهد و متخصص و مجهز به تجهيزات كارآمد و استراتژيك است و ناوشكن جماران به عنوان نخستين ناوشكني كه تمامي مراحل تحقيق، طراحي، قطعه­سازي، تجهيز و ساخت آن در كشور و بدست متخصصان پرافتخار ايران اسلامي انجام شده و فن­آوري ساخت آن نيز برتر از نمونه خارجي اين ناوشكن مي­باشد؛ بيش از هر زمان ديگري راهبردي بودن نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران را جلوه ­گر ساخته و نام مقدس كشورمان را در فهرست معدود كشورهاي توليدكننده ناوشكن در دنيا به ثبت رسانده است.


انگيزه ساختن ناوشكن جماران

نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران در دوران دفاع مقدس با خلق حماسه­هاي بي­نظيري همچون عمليات غرورآفرين «مرواريد» نه تنها با اقتدار كامل و جانانه از تمامي حدود و مرزهاي آبي كشورمان دفاع نمود بلكه از همان ابتداي جنگ تحميلي، نيروي دريايي دشمن را بطور كامل زمين­گير كرد و تا پايان جنگ جرأت هرگونه تحرك و ابراز وجود را از دشمن در سراسر پهنه آبي خليج هميشه فارس، درياي عمان     و ساير مرزهاي آبي كشورمان، سلب نمود. پس از دوران دفاع مقدس، نيروي دريايي به منظور حفظ اقتدار و ارتقاء توانمندي­هاي رزمي و دفاعي خود و در حالي كه برخي از تجهيزات آن در دوران جنگ صدمه ديده    و يا از رده خارج شده بود، در راستاي تحقق خودكفايي و خودباوري تلاش نمود تا با ايجاد مراكز علمي و تحقيقاتي و بهره­گيري از فكر و استعداد كارشناسان متعهد و متخصص خود و با همكاري و هم فكري مراكز علمي و دانشگاهي كشور گام­هاي موثري در زمينه طراحي و توليد ادوات رزمي و تجهيزات استراتژيك دريايي بردارد. در همين راستا و زماني كه فرمانده معظم كل قوا به منظور بازديد از نيروهاي مسلح استان هرمزگان به منطقه يكم دريايي ارتش تشريف­فرما شدند امر فرمودند: نيروي دريايي به ساخت ناوشكني با قابليت حمل بالگرد و موشك اقدام نمايد.با صدور اين فرمان از سوي مقام معظم رهبري شور و شعف وصف­ناپذيري در نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران بوجود آمد و آحاد فرماندهان و كاركنان اين نيرو عزم خود را براي اجراي شايسته­ اين فرمان مبارك به كار بستند.

 

مرحله تحقيق و طراحي ناوشكن

بلافاصله پس از ابلاغ فرمان مقام معظم رهبري در خصوص ساخت ناوشكن، گروه­هاي كارشناسي و هسته­هاي علمي، متشكل از زبده­ترين و بهترين متخصصان نيروي دريايي در قالب پروژه موج گردهم آمده و تدوين مجموعه كارهاي مقدماتي و زيربنايي ساخت ناوشكن را در دستور كار خود قرار دادند.

گروه­هاي كارشناسي در ابتداي امر به بررسي قابليتها و ظرفيتهاي علمي و فني ساخت ناوشكن در كشور و برنامه زمان­بندي و اجراي اين پروژه پرداختند. آنها مطالعات بسيار دقيقي را بر روي ناوشكن­هاي جديد و پيشرفته دنيا انجام داده و سپس بر اساس فرامين مقام معظم رهبري و نيازهاي نيروي دريايي و همچنين متناسب با امكانات بومي و شرايط محيطي و منطقه­اي به طراحي و مهندسي ساخت ناوشكن اقدام كردند.

پروسه طراحي اين ناوشكن به گونه­اي صورت گرفت كه در صورت تكميل پروژه بتواند به عنوان يكي از پيشرفته­ترين ناوشكن­هاي روز دنيا و برتر از ناوشكن­هاي هم كلاس خود قرار گيرد.

پس از تعيين استراتژي ساخت، كارشناسان به مرحله طراحي و تدوين بدنه و تحليل مدل هيدروديناميكي ناوشكن با بهره­گيري از نرم­افزارهاي بومي رسيده و سپس تمامي مواد خام و اوليه ساخت ناوشكن را در آزمايشگاه­هاي متالوژي مورد بررسي و تطبيق با استانداردهاي بين­المللي قرار دادند.

در مرحله بعدي كارشناسان اقدامات مطالعاتي خود را به بخشهاي كنترل ناوشكن از جمله اتاق عمليات و پنل فرماندهي، سامانه­هاي رانشي، دستگاه­هاي راداري، الكترونيكي و دستگاه­هاي مخابراتي اختصاص دادند.

بخش عمده­اي از مطالعات و تحقيقات مذكور توسط كارشناسان نيروي دريايي ارتش كه تربيت شده دانشگاه علوم دريايي امام خميني (ره) نوشهر هستند با دقت و جديت صورت گرفت و بخش ديگر از مطالعات نيز با همكاري مراكز صنعتي، نظامي و دانشگاهي كشور تكميل گرديد.

بسياري از مواردي كه در مرحله طراحي و تحقيق انجام شد از جمله طراحي سامانه­هاي و نحوه نصب تجهيزات فني، سامانه­هاي رزمي، سامانه­هاي جنگ الكترونيك و فن­آوري­هاي رايانه­اي مرتبط با ادوات دفاعي در اين ناوشكن براي نخستين بار صورت مي­گرفت و همين عامل موجب مي­شد كارشناسان به وقت و زمان بيشتري براي اجراي پروژه نياز داشته باشند اما با كار و تلاش شبانه­روزي و پشتيباني شايسته سامانه فرماندهي نيروي دريايي ارتش موانع يكي پس از ديگري مرتفع شده و هر چه زمان جلو مي­رفت زمان اجرا و عملياتي شدن پروژه نيز نزديك­تر مي­شد.


مرحله عملياتي اجراي پروژه:

هر چند بسياري از گام­هاي عملياتي اين پروژه همزمان با كار مطالعاتي و تحقيقاتي آن انجام شده اما فرماندهان ارتش بلافاصله پس از پايان مراحل تحقيق بدون هيچ­گونه وقفه­اي كار ساخت ناوشكن جماران را  در دستور كار قرار دادند.

تهيه صدها تن فولاد دريايي، ساخت بدنه و كاسه فولادي ناوشكن با نصب روسازه ها، پارتيشن­هاي داخلي، پرچم­هاي آلومينيومي، دربهاي نفوذناپذير، سامانه­هاي پيشرفته آب­شيرين، كمپرسورهاي هواي فشرده، سامانه رانش و انواع تجهيزات هيدروديناميكي نسل جديد، سامانه هاي اطفاي حريق، سامانه­هاي خنك­كننده، سامانه استابلايزر (متعادل­كننده)، سامانه­هاي كمك ناوبري پردقت در بخش عمق­يابي،  سرعت سنجي و هواشناسي و نصب انواع سامانه­هاي مخابراتي و راديويي پيشرفته، بخشي از اقداماتي است كه  بر اساس برنامه زمان­بندي شده و در مراحل مختلف بر روي ناوشكن جماران نصب و اجرا شده است و همانگونه كه در مراحل طراحي بسياري از موارد و مراحل براي نخستين بار در كشور انجام شده در مرحله اجراي اين پروژه نيز تقريبا تمامي مراحل عملياتي آن تجربه اول ما در اين زمينه بوده است.

 كارشناسان زبده نيروي دريايي ارتش بر اساس تجربيات گرانبهاي هشت سال دفاع مقدس با همكاري دانشجويان خوش ذوق و خلاق دانشگاه علوم دريايي امام خميني (ره) و ساير مراكز تحقيقاتي و دانشگاهي كشور در حالي پروژه عظيم ناوشكن جمهوري اسلامي جماران را به مرحله اجرا درآوردند كه هيچ­كدام از متخصصان علوم نظامي در دنيا باور نمي­كردند كه جمهوري اسلامي ايران با وجود شرايط تحريم و عدم همكاري اطلاعاتي، فني و تحقيقاتي كشورهاي صاحب اين فن­آوري بتواند در اين زمينه به موفقيت دست يابد، اما بحول و قوه الهي با انگيزه­ و روحيه­اي كه نشأت گرفته از توجه ويژه فرمانده معظم كل قوا به اين پروژه عظيم دفاعي بود؛ افتخارآفرينان نيروي دريايي به نداي رهبر فرزانه خود لبيك گفته و باتلاش شبانه­روزي و عبور از مرزهاي دانش و فن­آوري كار ساخت ناوشكن جماران را با موفقيت به پايان رساندند.


توانمندي­هاي رزمي ناوشكن جماران:

بخشي از توانمندي هاي دفاعي اين ناوشكن به شرح زير مي باشد:

سامانه­هاي جامع و پيشرفته مخابراتي هوايي، سطحي و زيرسطحي و سامانه جامع ردنگار (coordinator)، سامانه­هاي راداري تاكتيكي، سامانه­هاي جنگ الكترونيك و ضد الكترونيك.

سامانه­هاي موشكي سطح به سطح و سطح به هواي برد بلند و برد متوسط.

توپ دريايي تمام اتوماتيك.

سامانه پيشرفته دفاع در برابر حملات شيميايي، ميكروبي و هسته­اي، مجهز به دربهاي نفوذناپذير و حمام ش.م.ه. به منظور رفع آلودگي احتمالي نفرات و تيم­هاي سنجش آلودگي عوامل شيميايي مجهز به لاكرهاي كنترل صدمات احتمالي به ناوشكن.

قابليت حمل و سوخت رساني به بالگرد: اين قابليت براي نخستين بار در ناوشكن اين كلاس صورت پذيرفته و مي­تواند انواع بالگردها را برروي پد مخصوص بالگرد دريافت و در صورت نياز سوخت­رساني نمايد.

نكته قابل توجه در خصوص قابليتهاي رزمي ناوشكن جماران اين است كه تمامي مراحل تحقيق، طراحي و ساخت تجهيزات رزمي مستقر در اين ناوشكن نيز علي­رغم پيچيدگي­ها، ظرائف و حساسيتهاي خاص آنها بدست متخصصان داخلي و بدون نياز به قطعات و تجهيزات غير بومي طراحي و توليد شده است.


تحويل و الحاق ناوشكن جماران به نيروي دريايي ارتش:

بالاخره زحمات ارزشمند و خستگي­ناپذير دريادلان نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران به ثمر نشست و ناوشكن جمهوري اسلامي جماران به عنوان نخستين ناوشكن ساخت كشورمان، ما را در زمره 14 كشور توليدكننده اين فن­آوري در دنيا معرفي نمود.

اين ناوشكن پيشرفته با سرعت و برد عملياتي بالا در صدر ناوشكن­هاي هم كلاس خود قرار گرفته است در طي سه مرحله به ناوگان پر افتخار   نيروي دريايي ارتش پيوست. در مرحله نخست كه تست عملياتي اول و راه­اندازي دستگاه­ها و سيستم­هاي موجود در ناوشكن بود، متخصصان فرماندهي پروژه موج نيروي دريايي ارتش و كارشناسان و متصديان امر در كارخانجات اين نيرو در منطقه يكم دريايي با موفقيت تست اوليه را انجام دادند.

 پس از انجام مراحل اوليه راه­اندازي سامانه­هاي ناوشكن جماران كه همگي بر اساس استانداردهاي بين­المللي مورد آزمايش و تطبيق قرار گرفت، كليه قطعات و سيستم­ها براي بار دوم در كنار اسكله مورد آزمايش و عيب­يابي قرار گرفتند و سرانجام تست­ نهايي ناوشكن مطابق با دستورالعمل آزمايش دستگاه­ها در دريا انجام گرفت. اين مرحله شامل آزمايشهاي مربوط به قابليتهاي عملياتي و همچنين كارايي تجهيزات ناوبري، مخابراتي و تسليحاتي ناوشكن جماران بود كه با موفقيت مورد آزمايش و تست نهايي قرار گرفت.

                                   
***                                     ***                                      ***

در حال حاضر ناوشكن جمهوري اسلامي جماران با الحاق به ناوگان نيروي دريايي ارتش و امكان حضور موثر در پهنه آبهاي بين­المللي، عمق استراتژيك جمهوري اسلامي ايران را تقويت نموده و ياد و خاطره حماسه­آفريني­هاي دريادلان اين نيروي هميشه قهرمان بويژه شهداي والامقام ناوشكن­هاي سهند و سبلان و ديگر حماسه­سازان عمليات «مرواريد» را زنده خواهد كرد.

ناوشكن جمهوري اسلامي جماران كه پس از هزاران ساعت كار مطالعاتي و عملياتي و تنها با صرف هزينه­اي معادل قيمت يك پنجم نمونه خارجي آن به پيشگاه عظيم الشأن امام راحل (ره)، شهدا، ايثارگران و خانواده­هاي معظم اين عزيزان و ملت غيور ايران اسلامي تقديم گرديد، حاصل تلاش و همت والاي متخصصان نيروي دريايي ارتش به پشتوانه اميدبخش فرامين مدبرانه مقام معظم  رهبري و فرماندهي معظم كل قوا بود و امت اسلامي بدانند اين حركت، جوشش و اقتدار علمي و دفاعي با قدرت و سرعت هر چه بيشتر در ارتش جمهوري اسلامي ايران و ساير قواي مسلح كشور ادامه خواهد يافت.

                                     ***                                     ***                                      ***
رهبر فرزانه انقلاب و فرمانده معظم كل قوا در حاشيه ي مراسم الحاق ناوشكن جماران به ناوگان نيروي دريايي ارتش جمهوري اسلامي ايران ، دست نوشته اي را در دفتر ياد بود اين ناوشكن مرقوم فرمودند كه متن آن به اين شرح است:

اين تجربه گرانبها مي تواند سرآغاز مباركي باشد براي فتح عرصه هاي ارزشمند ديگري كه نبوغ ذهني و ايمان استوار شما دريا دلان ارتش جمهوري اسلامي بي گمان به ملت بزرگ و كشور سرافرازتان هديه خواهد كرد.

به خود اعتماد كنيد:قدردان توانائي هاي ذاتي و انساني خود باشيد: ازموانع نهراسيد و بدانيد كه نسل هاي آينده به خط شكني و اعتمادبه نفس شما افتخار خواهند كرد.

خداوند شمارامشمول توفيق و كمك خود قرار دهد.

                                                                                     سيد علي خامنه اي

                                                                                             30/11/88



 

 
امتیاز دهی
 
 

تعداد بازديد اين صفحه: 2101